Strona główna

 

Komańcza – dwie cerkwie i kościół

Leżąca na pograniczu Bieszczadów i Beskidu Niskiego Komańcza, liczy dziś 880 mieszkańców. W tej niewielkiej miejscowości, znajdują się świątynie trzech wyznań: cerkiew prawosławna, cerkiew greckokatolicka i kościół rzymskokatolicki.
Najstarszą świątynią Komańczy i jednocześnie najcenniejszym jej zabytkiem, była do niedawna cerkiew pw. Opieki Matki Boskiej z 1805 r., pierwotnie była to cerkiew greckokatolicka. Po II Wojnie Światowej Kościół Greckokatolicki został w Polsce zdelegalizowany a na duchowieństwo i wiernych spadło szereg represji ze strony komunistycznych władz. Komaniecka cerkiew utrzymała się aż do 1961 r., kiedy to władze dokonały jej zamknięcia. Od 1963 r. świątynia użytkowana była jako cerkiew filialna prawosławna. 13 września 2006 doszło do pożaru, w którym cerkiew doszczętnie spłonęła wraz ze znajdującym się w środku wyposażeniem (m.in. ikonostasem z 1832 r,) Udało się uratować jedynie dzwonnicę bramną z 1834. Już na drugi dzień ordynariusz Prawosławnej Diecezji Przemysko – Nowosądeckiej arcybiskup Adam Dubec ogłosił, że świątynia zostanie odbudowana w kształcie sprzed pożaru. Obecnie prace przy odbudowie są już bardzo zaawansowane, wyremontowano ocalałą dzwonnicę, mur ogrodzeniowy, odbudowano ściany i kopuły, trwają prace wykończeniowe.
Nowa cerkiew greckokatolicka w Komańczy powstała w latach 80. XX w. Na piętrowej, murowanej podstawie, ustawiono drewnianą cerkiew przeniesioną ze wsi Dudyńce k. Sanoka. Wewnątrz znajduje się XIX-wieczny ikonostas, depozyt ze składu ikon w Łańcucie.
Kościół i parafia rzymskokatolicka obrządku łacińskiego powstała w Komańczy dopiero w roku 1927. Wcześniej Komańcza należała do parafii w Bukowsku. Podczas bombardowania, we wrześniu 1944r. kościół ten całkowicie spłonął wraz z plebanią. Obecny, również drewniany budynek, zbudowano w latach 1949-50. W latach 1963-1987 kościół służył także tutejszym grekokatolikom. Ciekawostką jest, że latem 1953 r., podczas górskich wędrówek, przebywał w Komańczy i odprawiał w tym kościele mszę ks. dr Karol Wojtyła.
Innym ciekawym miejscem jest klasztor sióstr Nazaretanek, znajdujący się w północnej części wsi, zwanej Komańcza-Letnisko. W latach 1955-1956 internowany był tutaj kardynał Stefan Wyszyński. W pokoju w którym mieszkał, urządzono izbę muzealną udostępnioną zwiedzającym.

Cerkiew prawoslawna (dawna greckokatolicka)
Nowa cerkiew greckokatolicka z lat 80. XX w.
Kościół katolicki obrządku łacińskiego
Pomnik Prymasa Tysiąclecia przy klasztorze ss. Nazaretanek


Wszystkie wymienione wyżej obiekty, można odwiedzić idąc ścieżką przyrodniczo-historyczną wytyczoną wokół Komańczy. Prowadzi ona również m. in. przez wzgórze Wierch (598 m n.p.m.) z platformą widokową. Wycieczka ścieżką dydaktyczną daje także możliwość zobaczenia szeregu zbiorowisk roślinnych typowych dla Bieszczadów i Beskidu Niskiego. Poszczególne zbiorowiska opisane są na umieszczonych po drodze tablicach informacyjnych.

Panorama z platformy widokowej na górze Wierch. W dole widoczna zachodnia część Komańczy, położona przy drodze do Dukli. Na środku powyżej wsi góra Krzemieniec (560 m n.p.m.) z wieżą przekaźnikową. Po prawej Mogiła (609 m n.p.m.). W dolinie pomiędzy Krzemieńcem a Mogiłą droga do Dołżycy. W oddali, po lewej stronie widoczny rozległy masyw Dyszowej (719m n.p.m.), na opadającym ku Komańczy stoku znajduje się wyciąg narciarski. Pomiędzy Dyszową a leżącym po prawej Krzemieńcem, dolina Osławicy. W dolinie przebiega droga do Cisnej, oraz linia kolejowa do Łupkowa.